κεντρική εικόνα: apple.com, google.com – επεξεργασία: tecky

Ανατρέχοντας στα keynotes του Στιβ Τζομπς, το μυαλό μας πηγαίνει απευθείας στις αρκετές θρυλικές στιγμές που μας χάρισε. Ποιος μπορεί άλλωστε να ξεχάσει την παρουσίαση του πρώτου Macintoshτου iPod, του iPhone, του original iMac και πολλών άλλων προϊόντων που έγραψαν ιστορία;

Ο πρώτος iMac (1998). Eικόνα: Macworld

Η αλήθεια είναι όμως πως τη σημαντικότερη ομιλία του Τζομπς τη γνωρίζουν σε βάθος μόνο οι Apple fans και όσοι αγαπούν πραγματικά την τεχνολογία. Η πλειοψηφία των iPhone fans, του κόσμου δηλαδή που δεν έχει καμία σχέση με την κουλτούρα της Apple παρά μόνο με ένα προϊόν και τα παράγωγά του, πιθανώς δεν γνωρίζει τα τεκταινόμενα κατά τη σημαντικότερη καμπή της ιστορίας της εταιρείας.

Το 1997, ο Στιβ Τζομπς απέδειξε πως εκτός από οραματιστής, ήταν και τεράστιος ηγέτης. Γιατί ο ηγέτης, βγαίνει μπροστά στα δύσκολα. Εκείνη τη μέρα ο Τζομπς γνώριζε πολύ καλά πως θα αποδοκιμαστεί έντονα. Προετοιμάστηκε όμως καλά, ανακοίνωσε τις αποφάσεις του με σθένος, τις υπερασπίστηκε με λογικά επιχειρήματα, προχώρησε, διέσωσε, γιγάντωσε και εν τέλει επανα-δημιούργησε τον τεχνολογικό κολοσσό που γνωρίζουμε σήμερα. Ήταν η βραδιά που η λογική νίκησε το συναίσθημα.

Τα δεδομένα της εποχής

Ο Jobs είχε επιστρέψει στην Apple περίπου ένα χρόνο πριν και τα ζητήματα που έπρεπε να αντιμετωπίσει ήταν υψίστης σημασίας για την επιβίωση της εταιρείας:

  • Τα αποθεματικά της Apple ήταν ελάχιστα. Εκείνη την περίοδο οι αναλυτές έδιναν χρόνο ζωής στην εταιρεία περίπου 90 ημέρες.
  • Η Apple κατά τα προηγούμενα τέσσερα οικονομικά της τρίμηνα είχε καταγράψει ζημιές περίπου ενός δις δολαρίων.
  • Η ομάδα σχεδιασμού ήταν διαλυμένη. Αν και ο Τζώννυ Άιβ ανήκε στο δυναμικό της εταιρείας από το 1992 (ως full time συνεργάτης), το τμήμα σχεδιασμού ήταν πλήρως ανοργάνωτο. Κυρίως όμως, η – τότε – κουλτούρα της Apple αντιμετώπιζε τους σχεδιαστές ως απλούς εντολοδόχους. Ο Τζομπς αναδιοργάνωσε το τμήμα, έθεσε στόχους και ζήτησε από το team να σκεφτεί out of the box. Το σύνθημα Think Different έπρεπε να πάψει να είναι μόνο σύνθημα. Ο Τζώννυ και η ομάδα του ξεκίνησαν να εργάζονται για τη δημιουργία του original iMac.
Jony Ive, εικόνα: google.com

Ο Τζομπς όμως χρειαζόταν χρόνο, τη στιγμή που τα ταμειακά διαθέσιμα της Apple ήταν σε άθλια επίπεδα.

The Microsoft Deal

Εικόνα: YouTube

Ο Τζομπς αποφάσισε να ανακοινώσει τη συνεργασία / ανακωχή με τη Microsoft στους σκληροπυρηνικούς φίλους της Apple τον Αύγουστο του 1997 κατά τη διάρκεια του Macworld Expo. Η συμφωνία περιελάμβανε – μεταξύ άλλων – τα εξής:

  • Τερματίστηκε η διαμάχη για τις πατέντες. Τη στιγμή που οι σκληροπυρηνικοί φανς απαιτούσαν την καταδίκη της Microsoft για το κοπιάρισμα του λειτουργικού συστήματος του Macintosh, o Jobs ανακοίνωνε την εξωδικαστική συμφωνία. Συμφωνία, που προέβλεπε την κοινή χρήση των πατεντών που έως εκείνη τη στιγμή κατείχαν οι δύο εταιρείες, αλλά και αυτών που επρόκειτο να καταχωρηθούν τα επόμενα πέντε χρόνια. Κατά πολλούς, πρόκειται για τη μεγαλύτερη ήττα της Apple.
  • Η Microsoft, στα πλαίσια της συμφωνίας, δεσμεύτηκε να κυκλοφορεί το Microsoft Office για τους υπολογιστές Mac, για τα επόμενα πέντε χρόνια. Οι μεγάλες αναβαθμίσεις (major updates) της σουίτας κατά τη διάρκεια των ετών θα ήταν ισάριθμες με αυτές της Windows έκδοσης. Αυτό το σκέλος της συμφωνίας κράτησε ζωντανή την Apple στα επιχειρηματικά περιβάλλοντα.
  • Η Microsoft θα δημιουργούσε μία ειδική έκδοση του Internet Explorer για τους υπολογιστές Mac. Όταν ο Jobs ανακοίνωνε πως ο Internet Explorer θα είναι ο προ-επιλεγμένος browser στο macOS, βίωνε μία από τις πιο δύσκολες δημόσιες στιγμές της καριέρας του. Αν πλοηγηθείτε στο κάτωθι video στο 2:39 θα ακούσετε – μεταξύ άλλων – ένα δυνατό «Νο», που προήλθε από το κοινό.
  • Η Microsoft επένδυσε στην Apple 150 εκατομμύρια δολάρια, μέσω αγοράς μετοχών. Ο Τζομπς με τη συμφωνία – πακέτο είχε εξασφαλίσει τη ρευστότητα που τόσο χρειαζόταν προκειμένου να καταστεί εφικτή η ανάκαμψη.

Η προετοιμασία

Οι μεγάλες μάχες, ακόμα και για τους πιο χαρισματικούς ανθρώπους, κερδίζονται (ή δεν χάνονται) με προετοιμασία και αυτό ο Τζομπς το γνώριζε καλά. Στο νέο ξεκίνημα, οι early adopters, δηλαδή οι die-hard fans, ήταν απολύτως απαραίτητοι.

Αμέσως μετά την περιγραφή του πλαισίου της συμφωνίας εμφανίστηκε μέσω δορυφορικής σύνδεσης ο Bill Gates. Η αμηχανία στο κοινό ήταν έκδηλη και οι αντιδράσεις μικτές, με το χιούμορ τελικά να επικρατεί. Την κρίσιμη στιγμή ο Τζομπς είχε πετύχει μία μη ήττα, ίσως ένα από τα καλύτερα αποτελέσματα που ανέμενε.

Bill Gates, ζωντανή εμφάνιση μέσω δορυφορικής σύνδεσης κατά τη διάρκεια της ομιλίας. Εικόνα: YouTube

Σε κάθε ανακοίνωση που περιείχε αρνητικό πρόσημο, ο Στιβ χρησιμοποιούσε το χρόνο με το μέρος του, περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή για να πετάξει την προσεκτικά σχεδιασμένη ατάκα του.

Όταν ανακοίνωσε την επένδυση της Microsoft μέσω αγοράς μετοχών, «σήκωσε» το ζήτημα του μη δικαιώματος ψήφου και της υποχρεωτικής διακράτησής τους για τουλάχιστον τρία χρόνια. Είναι προφανές πως δεν ήταν η κατάλληλη στιγμή για να αναφέρει πως οι μετοχές ήταν προνομιακές και πως μετά από τρία χρόνια θα μπορούσαν να μετατραπούν σε κοινές (με ψήφο). Στο no voting shares, προσπέρασε και αυτόν τον σκόπελο.

Μία από τις πιο δύσκολες ανακοινώσεις του event ήταν αυτή του ορισμού του Internet Explorer ως προ-επιλεγμένου περιηγητή ιστού. Οι υπολογιστές Mac εκείνη την περίοδο δεν διέθεταν browsers που να είναι πλήρως συμβατοί με το σύνολο των διαθέσιμων ιστοσελίδων. Η Microsoft, μέσω της δεσπόζουσας θέσης της είχε καταφέρει να επιβάλει στην αγορά τεχνολογίες που δεν βασιζόντουσαν στα στάνταρντς. Πιο απλά, οι σελίδες «έπαιζαν σωστά» με τον Internet Explorer, όχι με περιηγητές που απλά υποστήριζαν τα πρότυπα. Ο Netscape έχανε συνεχώς έδαφος και ο Τζομπς γνώριζε πως έπρεπε να προσφέρει στους πελάτες του το «φουλ internet». Αυτό τελικά δεν επετεύχθη, αλλά βελτιώθηκε σημαντικά η συμβατότητα των Mac με το σύνολο των ιστοσελίδων. Ο Τζομπς περίμενε να περάσουν οι πρώτες αποδοκιμασίες και προσπάθησε να σώσει την παρτίδα ανακοινώνοντας πως το λειτουργικό σύστημα της Apple θα διέθετε και άλλους browsers και πως οι χρήστες θα μπορούσαν να αλλάξουν τον προεπιλεγμένο με αυτόν της επιλογής τους. Δεν έσωσε την παρτίδα, περιόρισε όμως τις ανησυχίες των σκληροπυρηνικών. Σε κάθε περίπτωση, δεν υπήρχε καταλληλότερη στιγμή για να ανακοινωθεί αυτό το feature.

Αμέσως μετά την ιστορική εμφάνιση του Γκέιτς, ο Τζομπς ξεκίνησε να «πυροβολεί»:

  • «Αν θέλουμε να πάμε μπροστά πρέπει να αφήσουμε κάποια πράγματα πίσω μας.»
  • «Για να κερδίσει η Apple η Microsoft πρέπει να χάσει. Πρέπει να αφήσουμε πίσω μας αυτή τη λογική.»
  • «Πρέπει να καταλάβουμε πως για να κερδίσει η Apple θα πρέπει να κάνει καλή δουλειά.»
  • «Χρειαζόμαστε όλη τη βοήθεια που μπορούμε να έχουμε.»
  • «Εάν τα θαλασσώσουμε επειδή δεν κάναμε καλή δουλειά δεν θα ευθύνεται άλλος, αλλά εμείς.»
  • «Εάν θέλουμε το Microsoft Office θα πρέπει να δείξουμε ευγνωμοσύνη στην εταιρεία που το κατασκευάζει.»
  • «Η Apple και η Microsoft κατέχουν το 100% της desktop αγοράς. Άρα, σε οτιδήποτε συμφωνήσουν, αυτό θα αποτελεί πλέον πρότυπο.»

Ο Τζομπς «πλήγωσε» τους σκληροπυρηνικούς, επιλέγοντας τη συμμαχία με τον υπέρτατο εχθρό. Η ιστορία όμως, τον δικαίωσε. Μερικές εβδομάδες αργότερα ανακηρύχθηκε προσωρινός Διευθύνων Σύμβουλος (interim CEO), ενώ 2,5 χρόνια αργότερα απέσπασε και τυπικά τον τίτλο του CEO, αναφέροντας πάντως πως ο όρος iCEO του αρέσει περισσότερο.

εικόνα: YouTube

Κλείνοντας

Δεν έχει σημασία αν κάποιος συμπαθεί ή αντιπαθεί την Apple. Ο Τζομπς το 1997 απέδειξε πως ήταν ηγέτης και όχι μόνο ονειροπόλος. Ένα κερδισμένο στοίχημα σαν αυτό αποτελούσε το καλύτερο εφαλτήριο για τις δύσκολες αποφάσεις που υπήρχαν μπροστά: τον πλήρη ανασχεδιασμό του macOS (OS X) και τη συνεργασία με έναν άλλο μισητό εχθρό, την Intel, οκτώ χρόνια αργότερα.

 

 

Μην ξεχνάτε να ρίχνετε μια ματιά στις σελίδες μας σε Facebook και LinkedIn. Όλα τα κείμενά μας αναμεταδίδονται άμεσα εκεί και αρκετά συχνά αναρτούμε quick news με τις μικρές ειδήσεις της ημέρας.

ΣΧΟΛΙΑ