Τα οφέλη από τη χρήση της τεχνολογίας είναι γνωστά σε όλους μας, εδώ και δεκαετίες. Με την πάροδο των ετών και την εκτόξευση των δυνατοτήτων δικτύωσης σε πραγματικό χρόνο, πολιτικοί και οικονομολόγοι ανά τον κόσμο «χρησιμοποίησαν» τις νέες τεχνολογίες στις χώρες τους με εκπληκτικά αποτελέσματα.

Ένα Ευρωπαϊκό παράδειγμα, αποτελεί η Εσθονία. Η «ατάκα» του επί δέκα έτη Προέδρου της χώρας, Τόμας Χέντρικ Ίλβες, «δεν μπορείς να δωροδοκήσεις έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή» θα μείνει στην ιστορία, όχι μόνο για τον αμεσότητα που την διέπει, αλλά επειδή στην Εσθονία αυτό το μότο έγινε και ο οδηγός της Πολιτείας για τον ουσιαστικό εκμοντερνισμό της Δημόσιας Διοίκησης.

Μία ματιά στα οικονομικά αποτελέσματα της Εσθονίας, μίας χώρας που πρόσφατα ανεξαρτητοποιήθηκε (1991), θα σας πείσει. Αρκεί μόνο να αναφέρουμε πως το χρέος της χώρας αντιστοιχεί περίπου στο 10% του ΑΕΠ.

Στη χώρα μας, δυστυχώς, εδώ και δεκαετίες, αν και υπήρξαν κάποιες μεμονωμένες προσπάθειες, κανείς πολιτικός δεν έθεσε δημόσια σαν ξεκάθαρο στόχο την πλήρη ψηφιοποίηση των δημοσίων εγγράφων και την κατάργηση των φυσικών συναλλαγών μας με φορείς και υπαλλήλους του δημοσίου.

Είχαμε μόνο κάποιες εκλάμψεις, που όμως δεν αποτελούσαν μέρος ενός ευρύτερου, ολοκληρωμένου σχεδίου με συγκεκριμένους, μετρήσιμους στόχους και συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα.

Στην Εσθονία, μόνο σε τρεις περιπτώσεις ο πολίτης έρχεται σε φυσική επαφή με υπαλλήλους του Δημοσίου τομέα: σε περίπτωση γάμου, αγοραπωλησίας ακίνητης περιουσίας και διαζυγίου.

Επίσης, στην Εσθονία εφαρμόστηκε το Εθνικό Σύστημα Ταυτοτήτων, το οποίο φέρει ισχυρό σύστημα κρυπτογράφησης (2048-bit!), το οποίο επιτρέπει την απόλυτη ταυτοπροσωπία του πολίτη. Οι ταυτότητες που εκδίδονται χρησιμεύουν (μεταξύ άλλων) ως:

  • Εθνικές ταυτότητες (και ταξιδιωτικό έγγραφο εντός Ε.Ε.)
  • Αποδεικτικό ταυτοπροσωπίας (τραπεζικές συναλλαγές κλπ)
  • Ταυτότητα ψηφοφόρου για ψηφοφορία μέσω του internet
  • Κάρτα Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας
  • Πιστοποιητικό για την ψηφιακή υπογραφή

Η Ελλάδα και η ανάγκη της επιθετικής υιοθέτησης των νέων τεχνολογιών

Οι προοπτικές της Ελλάδας μπορούν να βελτιωθούν ουσιαστικά μόνο με την πραγματική – και όχι προσχηματική – καταπολέμηση της διαφθοράς. Είναι πλέον τεχνολογικά εφικτή και χωρίς ιδιαίτερα υψηλό κόστος, η πλήρης κατάργηση της επαφής του πολίτη, με τον υπάλληλο μίας δημόσιας υπηρεσίας.

Με τη δημιουργία μίας αντίστοιχης ταυτότητας του Πολίτη, σε συνδυασμό με την κατάργηση της φυσικής του επαφής με τις υπηρεσίες του Δημοσίου, τα πλεονεκτήματα που θα προέκυπταν, είναι εντυπωσιακά:

  • Καλύτερη, on line εξυπηρέτηση του Πολίτη, από οποιοδήποτε σημείο τον εξυπηρετεί
  • Εκμηδένιση της γραφειοκρατίας – Οικονομίες κλίμακος στη Δημόσια Διοίκηση
  • Διάφανες συναλλαγές που θα καταργούν τα «γρηγορόσημα» και γενικότερα τη διακίνηση του μαύρου χρήματος
  • Δυνατότητα διενέργειας εκλογών, μέσω του internet

H λίστα θα μπορούσε να είναι ατελείωτη. Αν και τα κέρδη στο οικονομικό σκέλος θα μπορούσαν να είναι τεράστια, θα ήθελα περισσότερο να σταθώ στο ηθικό πρόσημο που θα είχε μία τέτοια εξέλιξη. Στην ουσία, θα μετέφερε το μήνυμα σε όλους τους πολίτες πως στο εξής δεν υπάρχουν «ρυθμίσεις κάτω από το τραπέζι», εκβιασμοί και εξαιρέσεις στους κανόνες που έχουν τεθεί για όλους.

Σε μία κοινωνία (πόσο μάλλον αν σε αυτή πρωταγωνιστεί ο ωχαδερφισμός και ο υπέρμετρος τονισμός της συνευθύνης των «άλλων» πολιτών), η αίσθηση της δικαιοσύνης και της πραγματικής ισότητας, αποτελεί το πρώτο, αλλά και ουσιαστικότερο βήμα προς την κατεύθυνση της δημιουργίας της «κοινωνίας των πολιτών με δικαιώματα και υποχρεώσεις». Αυτή είναι η κοινωνία που χρειαζόμαστε και αυτή είναι η κοινωνία που οι ίδιοι αποφεύγουμε να δημιουργήσουμε.

Τελικά;

Η αλήθεια είναι απλή και σκληρή. Δεν θέλουμε. Θέλουμε μία κοινωνία με πολίτες που θα έχουν μόνο δικαιώματα και τη δυνατότητα να αποφεύγουν τις υποχρεώσεις τους.

Ακόμα και για το ζήτημα των ταυτοτήτων, καμία κυβέρνηση δεν επέδειξε ζήλο και σχέδιο. Όλοι δείχνουν να είναι ικανοποιημένοι με το σημερινό status και πιθανώς να χαίρονται με τις συνεχείς αναβολές της υιοθέτησής τους.

Αν εφαρμόσουμε με ζήλο τις νέες τεχνολογίες θα εξοικονομήσουμε χρήματα μέσω της μείωσης της διαφθοράς, των οικονομιών κλίμακος, θα εδραιώσουμε την αίσθηση της δικαιοσύνης, ενώ ταυτόχρονα θα αναβαθμίσουμε τις παρεχόμενες προς τον Πολίτη υπηρεσίες, με χαμηλότερο κόστος.

Οι πολιτικοί είναι ο καθρέπτης των πολιτών. Τελικά, το πρώτο βασικό βήμα θα πρέπει να είναι η υποστήριξη του όρου «πολίτης» και η πλήρης κατάργηση του όρου «λαός», με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Μετά, η χρήση της τεχνολογίας θα είναι απλά «το επόμενο, λογικό βήμα».

Μήπως τελικά έχουμε βολευτεί πίσω από τον «λαό» και μας αξίζει πέρα για πέρα αυτό που σήμερα βιώνουμε; Είμαστε τώρα για υποχρεώσεις…;

ΣΧΟΛΙΑ