Υπάρχει η αντίληψη ότι τα ψηφιακά προϊόντα και οι εφαρμογές (websites, blogs, e-shops, apps κλπ) είναι πράσινα και δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον, συγκρινόμενα με τα αντίστοιχα “φυσικά” προϊόντα. Πόση αλήθεια περιέχεται σε αυτή την αντίληψη; Αν είναι έτσι, γιατί οι μεγάλες και κοινωνικά υπεύθυνες επιχειρήσεις έχουν αρχίσει να υπολογίζουν και το ψηφιακό εκτός από το φυσικό ανθρακικό αποτύπωμά* τους; Τι λόγους έχει μία φινλανδική τράπεζα να μετράει την περιβαλλοντική επιβάρυνση κάθε συναλλαγής με κάρτα;

Είναι αλήθεια ότι οι περισσότεροι από εμάς δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε απόλυτα την πολυπλοκότητα του Διαδικτύου λόγω του διεθνούς χαρακτήρα του και των πολλών εμπλεκόμενων μερών. Όμως τα πράγματα γίνονται απλούστερα αν προσπαθήσουμε να δούμε κάθε μία τις ενέργειες που γίνονται στο παρασκήνιο όταν εμείς επιχειρούμε να επισκεφτούμε μία ιστοσελίδα.

Τη στιγμή που χρησιμοποιούμε τον υπολογιστή (σταθερό ή φορητό), το tablet ή το κινητό μας για να δούμε μία ιστοσελίδα ή το email μας, στην ουσία στέλνουμε ένα αίτημα από τη συσκευή μας προς διαφορετικούς διακομιστές (servers) που  καθένας τους συνθέτει το περιεχόμενο της ιστοσελίδας ή του ψηφιακού μηνύματος – το κείμενο, τις φωτογραφίες, τα διάφορα γραφικά, τις διαφημίσεις, τα βίντεο.

Το αίτημα αυτό διαβιβάζεται μέσω του router που έχουμε ή του δικτύου κινητής τηλεφωνίας στον πάροχο διαδικτύου που χρησιμοποιούμε ώστε να φτάσει μέσω των υποδομών που υπάρχουν στους αντίστοιχους διακομιστές. Οι διακομιστές με τη σειρά τους επεξεργάζονται το αίτημα και στέλνουν πίσω σε εμάς τα δεδομένα, τα οποία ακολουθούν τις ίδιες διαδρομές για να φτάσουν στη συσκευή μας. Αυτή η διαδικασία επαναλαμβάνεται κάθε φορά που βλέπουμε τα email μας ή πηγαίνουμε σε νέα ιστοσελίδα ή πατάμε σε ένα σύνδεσμο/φωτογραφία/βίντεο.

Όλες οι συσκευές που συμμετέχουν σε αυτή τη μεγάλη πολύπλοκη διεθνή αλυσίδα λειτουργούν με ηλεκτρικό ρεύμα. Επίσης, χρησιμοποιούνται πρώτες ύλες και διάφορα άλλα υλικά για την κατασκευή, τη συντήρηση και την απόρριψή τους, οπότε έχουμε επιπρόσθετη κατανάλωση ενέργειας για παραγωγή και μεταφορά.

Μπαίνοντας – αργά αλλά σταθερά – στην εποχή του Διαδικτύου των Πραγμάτων, βλέπουμε να κυριαρχεί η γρήγορη ασύρματη πρόσβαση στο διαδίκτυο με διαφορετικές συσκευές από οποιοδήποτε σημείο είναι δυνατό να βρεθούμε. Αυτή η εξέλιξη απαιτεί περισσότερο εξοπλισμό υποδομών όπως συσκευές, σημεία πρόσβασης (κεραίες κλπ), διακομιστές και κέντρα διαχείρισης δεδομένων και αντίστοιχη επιβάρυνση του ανθρακικού μας αποτυπώματος. Η βελτίωση του ψηφιακού ανθρακικού αποτελέσματος θα μπορούσε να προκύψει μέσα από καλά σχεδιασμένες ενέργειες με στόχο

  • την αλλαγή συμπεριφοράς των ανθρώπων ως προς τη χρήση των συσκευών
  • την αποτελεσματικότερη λειτουργία των υποδομών με χαμηλότερες απαιτήσεις ενέργειας
  • το σχεδιασμό προϊόντων με γνώμονα τη βιώσιμη ανάπτυξη

 

* Τι είναι το ανθρακικό αποτύπωμα

Είναι η συνολική ποσότητα εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ως ισοδύναμη ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα, που εκπέμπεται στον κύκλο ζωής ενός προϊόντος ή προκαλείται από έναν ορισμένο πληθυσμό ή ένα σύστημα ή μια δραστηριότητα. Όσο μικρότερο είναι το ανθρακικό αποτύπωμα τόσο λιγότερο επιβαρύνεται το περιβάλλον. Το ανθρακικό αποτύπωμα είναι ένα πολύ χρήσιμο μέσο έκφρασης των επιπτώσεων κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας στο φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

ΣΧΟΛΙΑ